GIỚI THIỆU MỘT SỐ ĐIỂM MỚI CỦA BỘ LUẬT LAO ĐỘNG NĂM 2019

GIỚI THIỆU MỘT SỐ ĐIỂM MỚI CỦA BỘ LUẬT LAO ĐỘNG NĂM 2019

Bộ luật Lao động năm 2019 được Quốc Hội khóa XIV thông qua ngày 20/11/2019, có hiệu lực từ 01/01/2021 có rất nhiều quy định mới liên quan trực tiếp đến người lao động trong đó có 14 thay đổi lớn sau:

1. Chỉ được giao kết hợp đồng lao động bằng lời nói với hợp đồng có thời hạn dưới 01 tháng

- Bộ luật Lao động năm 2012: Giao kết hợp đồng lao động bằng lời nói áp dụng đối với công việc tạm thời có thời hạn dưới 3 tháng.

-Bộ luật Lao động năm 2019: Hai bên có thể giao kết hợp đồng lao động bằng lời nói đối với hợp đồng có thời hạn dưới 01 tháng, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 18[1], điểm a khoản 1 Điều 145[2] và khoản 1 Điều 162[3] của Bộ luật này.

2. Thêm hành vi người sử dụng lao động không được làm khi giao kết, thực hiện hợp đồng lao động

Bên cạnh 02 hành vi người sử dụng lao động không được làm khi giao kết, thực hiện hợp đồng lao động như Bộ luật Lao động năm 2012 quy định là: Giữ bản chính giấy tờ tuỳ thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động; Yêu cầu người lao động phải thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tiền hoặc tài sản khác cho việc thực hiện hợp đồng lao động; Bộ luật Lao động năm 2019 bổ sung thêm 01 hành vi mà người sử dụng lao động không được làm khi giao kết, thực hiện hợp đồng lao động là Buộc người lao động thực hiện hợp đồng lao động để trả nợ cho người sử dụng lao động.

3. Chấp nhận hợp đồng lao động được thông qua phương tiện điện tử dưới hình thức thông điệp dữ liệu

Tại Khoản 1, Điều 14 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định: Hợp đồng lao động được giao kết thông qua phương tiện điện tử dưới hình thức thông điệp dữ liệu theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử có giá trị như hợp đng lao động bằng văn bản.

4. Không áp dụng thử việc đối với hợp đồng lao động dưới 01 tháng

Tại Khoản 3, Điều 24 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định Không áp dụng thử việc đối với người lao động giao kết hợp đồng lao động có thời hạn dưới 01 tháng.

5. Bổ sung thêm 04 trường hợp tạm hoãn hợp đồng lao động

Bên cạnh các trường hợp tạm hoãn hợp đồng lao động như Bộ luật Lao động 2012 quy định, Bộ luật Lao động năm 2019 bổ sung thêm 04 trường hợp tạm hoãn hợp đồng lao động, đó là:

- Người lao động thực hiện nghĩa vụ tham gia Dân quân tự vệ;

- Người lao động được bổ nhiệm làm người quản lý doanh nghiệp của công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ;

- Người lao động được ủy quyền để thực hiện quyền, trách nhiệm của đại diện chủ sở hữu nhà nước đối với phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp;

- Người lao động được ủy quyền để thực hiện quyền, trách nhiệm của doanh nghiệp đối với phần vốn của doanh nghiệp đầu tư tại doanh nghiệp khác.

6. Người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động không cần lý do

- Tại Điều 37 Bộ luật Lao động năm 2012 quy định quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động, nhưng người lao động phải báo cho người sử dụng lao động biết trước.

- Tại Khoản 2 Điều 35 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động không cần báo trước trong trường hợp sau đây:

+ Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm điều kiện làm việc theo thỏa thuận, trừ trường hợp quy định tại Điều 29[4] của Bộ luật này;

+ Không được trả đủ lương hoặc trả lương không đúng thời hạn, trừ trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 97[5] của Bộ luật này;

+ Bị người sử dụng lao động ngược đãi, đánh đập hoặc có lời nói, hành vi nhục mạ, hành vi làm ảnh hưởng đến sức khỏe, nhân phẩm, danh dự; bị cưỡng bức lao động;

+ Bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc;

+ Lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo quy định tại khoản 1 Điều 138 của Bộ luật này[6];

+ Đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại Điều 169 của Bộ luật này, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác;

+ Người sử dụng lao động cung cấp thông tin không trung thực theo quy định tại khoản 1 Điều 16 của Bộ luật này[7] làm ảnh hưởng đến việc thực hiện hợp đồng lao động.

7. 02 trường hợp người sử dụng lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động không cần báo trước

- Người lao động không có mặt tại nơi làm việc sau thời hạn quy định tại Điều 31 của Bộ luật này[8].

- Người lao động tự ý bỏ việc mà không có lý do chính đáng từ 05 ngày làm việc liên tục trlên.

8. Chính thức tăng tuổi nghỉ hưu từ năm 2021

Hiện tại, tuổi nghỉ hưu đốivới lao động nam là đủ 60 tuổi, tuổi nghỉ hưu đối với lao động nữ là đủ 55 tuổi. Tuy nhiên, theo Bộ luật Lao động năm 2019, tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường được điều chỉnh theo lộ trình cho đến khi đủ 62 tuổi đối với lao động nam vào năm 2028 và đủ 60 tuổi đối với lao động nữ vào năm 2035.

9. Dịp Quốc khánh được nghỉ 02 ngày

Theo Bộ luật Lao động năm 2012, dịp Quốc khánh, người lao động chỉ được nghỉ 01 ngày nhưng kể từ năm 2021, theo Bộ luật Lao động năm 2019, dịp Quốc khánh, người lao động chỉ được nghỉ 02 ngày.

10. Thêm trường hợp người lao động nghỉ việc riêng vẫn hưởng nguyên lương

- Theo quy định của Bộ luật Lao động năm 2012, người lao động nghỉ việc riêng vẫn hưởng nguyên lương trong các trường hợp: Kết hôn: nghỉ 03 ngày; con kết hôn: nghỉ 01 ngày;Bố đẻ, mẹ đẻ, bố vợ, mẹ vợ hoặc bố chồng, mẹ chồng chết; vợ chết hoặc chồng chết; con chết: nghỉ 03 ngày.

- Theo quy định của Bộ luật Lao động năm 2019, người lao động nghỉ việc riêng vẫn hưởng nguyên lương trong các trường hợp: Kết hôn: nghỉ 03 ngày; con đẻ, con nuôi kết hôn: nghỉ 01 ngày; cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi; cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi của vợ hoặc chồng; vợ hoặc chồng; con đẻ, con nuôi chết: nghỉ 03 ngày.

11. Tăng thời gian làm thêm lên 40 giờ/tháng, quy định cụ thểmột số trường hợp người sử dụng lao động được sử dụng người lao động làm thêm không quá 300 giờ trong 01 năm

- Tổng thời gian làm thêm tối đa vẫn giữ mức không quá 200 giờ/năm nhưng đã có điều chỉnh về số giờ làm thêm theo tháng từ không quá 30 giờ/tháng lên không quá 40 giờ/tháng.

- Bộ luật Lao động năm 2019 quy định một số trường hợp người sử dụng lao động được sử dụng người lao động làm thêm không quá 300 giờ trong 01 năm gồm:

+Sản xuất, gia công xuất khẩu sản phẩm hàng dệt, may, da, giày, điện, điện tử, chế biến nông, lâm, diêm nghiệp, thủy sản;

+ Sản xuất, cung cấp điện, viễn thông, lọc dầu; cấp, thoát nước;

+ Trường hợp giải quyết công việc đòi hỏi lao động có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao mà thị trường lao động không cung ứng đầy đủ, kịp thời;

+ Trường hợp phải giải quyết công việc cấp bách, không thể trì hoãn do tính chất thời vụ, thời điểm của nguyên liệu, sản phẩm hoặc để giải quyết công việc phát sinh do yếu tố khách quan không dự liệu trước, do hậu quả thời tiết, thiên tai, hỏa hoạn, địch họa, thiếu điện, thiếu nguyên liệu, sự cố kỹ thuật của dây chuyền sản xuất;

+ Trường hợp khác do Chính phủ quy định.

12. Bổ sung quy định người lao động có thể ủy quyền cho người khác nhận lương

Tại Khoản 1 Điều 94 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định: Trường hợp người lao động không thể nhận lương trực tiếp thì người sử dụng lao động có thể trả lương cho người được người lao động ủy quyền hợp pháp.

13. Quy định đối thoại tại nơi làm việc định kỳ ít nhất 01 lần/năm

- Bộ luật Lao động năm 2012 quy định: Đối thoại tại nơi làm việc (giữa người lao động và người sử dụng lao động hoặc giữa đại diện tập thể lao động với người sử dụng lao động) được tiến hành định kỳ 03 tháng một lần hoặc theo yêu cầu của một bên.

- Bộ luật Lao động năm 2019 quy định: Người sử dụng lao động phải tổ chức đối thoại tại nơi làm việc trong trường hợp sau đây:

+ Định kỳ ít nhất 01 năm một lần;

+ Khi có yêu cầu của một hoặc các bên;

+ Khi có vụ việc quy định tại điểm a khoản 1 Điều 36, các điều 42, 44, 93, 104, 118 và khoản 1 Điều 128 của Bộ luật này.

Khuyến khích người sử dụng lao động và người lao động hoặc tổ chức đại diện người lao động tiến hành đối thoại ngoài những trường hợp trên.

14. Người lao động không phải trả phí mở tài khoản để nhận lương tại Ngân hàng

- Bộ luật Lao động năm 2012 quy định: Lương được trả bằng tiền mặt hoặc trả qua tài khoản cá nhân của người lao động được mở tại ngân hàng. Trường hợp trả qua tài khoản ngân hàng, thì người sử dụng lao động phải thỏa thuận với người lao động về các loại phí liên quan đến việc mở, duy trì tài khoản.

- Bộ luật Lao động năm 2019 quy định: Lương được trả bằng tiền mặt hoặc trả qua tài khoản cá nhân của người lao động được mở tại ngân hàng.Trường hợp trả lương qua tài khoản cá nhân của người lao động được mở tại ngân hàng thì người sử dụng lao động phải trả các loại phí liên quan đến việc mở tài khoản và chuyển tiền lương.

Ban Luật pháp chính sách

 

[1]Đối với công việc theo mùa vụ, công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng thì nhóm người lao động từ đủ 18 tuổi trở lên có thể ủy quyền cho một người lao động trong nhóm để giao kết hợp đồng lao động; trong trường hợp này, hợp đồng lao động phải được giao kết bằng văn bản và có hiệu lực như giao kết với từng người lao động.

[2] Hợp đồng lao động khi sử dụng người dưới 15 tuổi làm việc.

[5]Trường hợp vì lý do bất khả kháng mà người sử dụng lao động đã tìm mọi biện pháp khắc phục nhưng không thể trả lương đúng hạn.

[6]Lao động nữ mang thai nếu có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền về việc tiếp tục làm việc sẽ ảnh hưởng xấu tới thai nhi thì có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động hoặc tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động.

[7] Người sử dụng lao động phải cung cấp thông tin trung thực cho người lao động về công việc, địa điểm làm việc, điều kiện làm việc, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, an toàn, vệ sinh lao động, tiền lương, hình thức trả lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, quy định về bảo vệ bí mật kinh doanh, bảo vệ bí mật công nghệ và vấn đề khác liên quan trực tiếp đến việc giao kết hợp đồng lao động mà người lao động yêu cầu.

[8]Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày hết thời hạn tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động, người lao động phải có mặt tại nơi làm việc và người sử dụng lao động phải nhận người lao động trở lại làm công việc theo hợp đồng lao động đã giao kết nếu hp đồng lao động còn thời hạn, trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định khác.

Chuyên mục tin: