GIỚI THIỆU VĂN HÓA TRUNG QUỐC VÀ NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý TRONG GIAO TIẾP VỚI NGƯỜI TRUNG QUỐC

GIỚI THIỆU VĂN HÓA TRUNG QUỐC

VÀ NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý TRONG GIAO TIẾP VỚI NGƯỜI TRUNG QUỐC

            Văn hóa Trung Quốc là một trong những nền văn hóa lâu đời nhất và phức tạp nhất trên thế giới, bao gồm các giá trị vật chất và tinh thần được người Trung Quốc sáng tạo và gìn giữ trong hơn 5.000 năm lịch sử của mình. Đất nước Trung Quốc rộng lớn, đa dân tộc nên các phong tục tập quán và truyền thống văn hóa có rất nhiều điểm khác nhau giữa các vùng miền, các dân tộc, thậm chí giữa các thị trấn, thành phố.

Về Dân tộc: Trung Quốc là một quốc gia đa dân tộc thống nhất, do 56 dân tộc hợp thành. Dân tộc Hán có số dân đông nhất, khoảng gần 92%, bởi vậy gọi 55 dân tộc còn lại là dân tộc thiểu số. Theo công bố của Cục Thống kê nhà nước Trung Quốc, đến cuối năm 2013, dân số Trung Quốc là 1,36 tỷ người (không bao gồm Đài Loan, Hồng Kông, Ma Cao). Ngoài ra Hoa kiều và người Hoa còn có mặt khắp thế giới với số lượng khoảng 40 triệu người, chủ yếu là ở châu Á.

Về trang phục: Phụ nữ dân tộc Mãn thích mặc “áo dài”; dân tộc Mông Cổ đi giày cưỡi ngựa; dân tộc Tạng có kiểu trang phục riêng, đeo dây lưng, đi giày bốt; phụ nữ dân tộc Di, Miêu, Dao mặc váy xếp, thích đeo đồ trang sức làm bằng bạc; dân tộc Duy Ngô Nhĩ đội những chiếc mũ nhỏ bốn cạnh có thêu hoa...

Về kiểu nhà ở: Khu vực người Hán cư trú phổ biến sử dụng kiểu nhà có sân, dân tộc ở những vùng chăn thả như Nội Mông, Tân Cương, Thanh Hải, Cam Túc phần lớn sống trong lều, các dân tộc ở miền Nam như Thái, Choang, Bố Y chủ yếu sống trong nhà lầu kiểu “rào giậu”.

Về kết hôn: Người Trung Quốc kết hôn đơn giản, chỉ cần phù hợp với độ tuổi được quy định tại Luật Hôn nhân (nam không dưới 22 tuổi, nữ không dưới 20 tuổi), và có giấy đăng ký kết hôn do cơ quan đăng ký kết hôn cấp là đã xác định quan hệ vợ chồng về mặt pháp luật. Vì vậy, hôn lễ không phải là thủ tục pháp luật bắt buộc của việc kết hôn mà chỉ là một hình thức để những bạn bè thân thiết chúc mừng cô dâu chú rể. Nghi thức hôn lễ của dân tộc thiểu số vô cùng đa dạng: có đám thì long trọng, đông đúc, rôm rả, có đám lại đơn sơ, giản dị; có đám ca hát ngày đêm, không khí vui nhộn, có đám lại sụt sùi tiếng khóc, thậm chí khóc mấy ngày mấy đêm; có đám gả người con gái cho nhà trai, lại có đám gả người con trai về nhà gái; có đám bôi phấn màu lên mặt người đón dâu, có đám trêu đùa chú rể, lại có đám trêu ghẹo bố chú rể, rất thú vị.

Tang lễ của Trung Quốc cũng rất đơn giản, thông thường chỉ cáo biệt và truy điệu di thể người đã khuất. Ở thành phố chủ yếu là hoả táng, ở nông thôn chủ yếu thổ táng. Tuy nhiên vẫn còn một số dân tộc thiểu số an táng theo hình thức lạc hậu như thiên táng (phơi xác lên đồi cho chim rỉa), thủy táng (vứt xác xuống biển)… Màu sắc truyền thống của tang là màu trắng, nhưng ngày nay ở thành phố phổ biến đeo khăn màu đen theo kiểu phương Tây.

Những ngày Lễ Tết: Những lễ tết theo luật định của Trung Quốc gồm có: Tết Dương lịch (Trung Quốc gọi là tết Nguyên Đán, 1/1), Tết Xuân (tức tết âm lịch, Việt Nam gọi là tết Nguyên Đán), ngày Quốc tế Phụ nữ (8/3), Tết trồng cây (12/3), ngày Quốc tế Lao động (1/5), Tết Thanh Minh (5/4), ngày Thanh niên Trung Quốc (4/5), ngày Quốc tế thiếu nhi (1/6), Tết Đoan Ngọ (5/5 âm lịch), ngày thành lập Quân đội (1/8), ngày Nhà giáo (10/9), ngày Quốc khánh (1/10).

* Một số điều cần lưu ý trong giao tiếp với người Trung Quốc: Khác với người phương Tây, người phương Đông nói chung và người Trung Quốc nói riêng khá cầu kỳ trong giao tiếp.

- Chào hỏi xưng hô: Không nên bắt tay quá chặt, mà lỏng tay hoặc nhẹ nhàng. Chào hỏi người có vị trí cao nhất trước. Khi giới thiệu người khác thì không bao giờ dùng ngón tay trỏ chỉ về người đó, tốt nhất là dùng cả bàn tay đã được ngả lòng ra rồi chỉ về phía người đó. Khi xưng hô, người Trung Quốc thường không gọi tên mà gọi họ (ông Lưu, bà Trương, cô Trần...). Nếu là người có chức vụ, để tỏ kính trọng, người ta gọi cả chức vụ người đó (Trưởng phòng Lưu, Chủ nhiệm Trương, Cục trưởng Trần...). 

- Làm quen: Khi gặp gỡ làm quen có thể hỏi những chuyện liên quan đến cá nhân như quê quán, có vợ chồng chưa, mấy con, nơi công tác. Nếu được hỏi như vậy thì bạn không nên lảng tránh trả lời. Chủ đề trao đổi khi gặp gỡ làm quen nên là thời tiết, ẩm thực, phong tục tập quán địa phương... Nên khen ngợi hoặc bày tỏ thú vị, khâm phục điều gì đó của đối phương. Khi đối phương ca ngợi mình, bạn nên cảm ơn và từ chối lời khen. Không nên đề cập tới các chủ đề về chính trị, không nên có lời phê phán.

- Con số: Người Trung Quốc, đặc biệt những người làm ăn buôn bán như dân Quảng Đông thường quan tâm đến các con số. Người ta không thích số 4 vì số 4 (tứ) khi đọc gần đồng âm với chữ “tử” nghĩa là chết. Những con số may mắn là số 6 (lục) người miền nam đọc đồng âm với “lộc” nghĩa là tài lộc; số 8 (bát) gần đồng âm với “phát” nghĩa là phát đạt, phát tài; số 9 (cửu) đọc như “cửu” trong “vĩnh cửu”, nghĩa là mãi mãi.

- Trong bữa ăn: Trong bữa tiệc, bạn phải chú ý ai là chủ bữa tiệc. Nếu bạn là chủ tiệc, bạn nên chủ động thường xuyên mời ăn uống, rót rượu vào chén của khách vì khách thường rụt rè, nhưng không nên gắp thức ăn vào bát khách. Ngược lại, nếu bạn là khách, bạn cũng nên tỏ rụt rè, khi được mời hoặc được rót rượu bạn phải cảm ơn. Trong một bữa tiệc, ít nhất có một lần bạn chủ động nâng cốc chúc sức khỏe hoặc cảm ơn đối phương.

- Quà tặng: Thông thường trước khi chia tay sau một cuộc tiếp xúc người ta tặng quà cho nhau. Tặng phẩm có thể là một vật dùng hoặc một văn hóa phẩm, đồ mỹ nghệ có tính chất lưu niệm. Lưu ý không tặng đồng hồ để bàn vì nó đồng âm chữ “chung” nghĩa là hết, là kết thúc, là mong người ta chết. Không tặng giày, vì “hài” đồng âm với chữ “tà” nghĩa là tà khí. Không tặng ô, vì ô là “tản”, đồng âm với chữ “tản” trong li tán, nghĩa là không gặp nữa. Khi tặng hoa nhớ không tặng hoa cúc, nhất là hoa cúc trắng vì đó là hoa của tang lễ. Trong phòng ở của khách Trung Quốc cũng tối kỵ cắm hoa cúc./.

(Nguồn: Kinh nghiệm quốc tế về bình đẳng giới, tiến bộ phụ nữ và văn hóa một số nước, Hội LHPN Việt Nam, xuất bản năm 2015).

                                                   Văn phòng Hội LHPN tỉnh(sưu tầm)

Chuyên mục tin: