KỶ VẬT CỦA 10 CÔ GÁI ĐỒNG LỘC "KỂ CHUYỆN 47 NĂM TRƯỚC"

Kỷ vật của 10 cô gái Đồng Lộc "kể chuyện" 47 năm trước

            Trong hàng ngàn hiện vật chiến tranh được lưu giữ tại Bảo tàng Ngã 3 Đồng Lộc (huyện Can Lộc, Hà Tĩnh), kỷ vật của 10 cô gái đã được du khách ghé thăm và để lại ấn tượng nhiều nhất. Mỗi hiện vật là một câu chuyện xúc động gắn liền với cuộc đời của các chị. Có những kỷ vật được tìm thấy ngay tại hố bom nơi các chị nằm lại, nhưng cũng có những kỷ vật được gia đình cất giữ nhiều năm trước khi giao lại cho bảo tàng. 

           Từ một vài kỷ vật ban đầu, hiện nay tại bảo tàng có hơn 20 kỷ vật về 10 cô gái thanh niên xung phong.

           Một trong những kỷ vật đã trở thành "tuyên ngôn" của thế hệ thanh niên xung phong trong cuộc kháng chiến chống Mỹ chính là bức thư của đội trưởng Võ Thị Tần gửi mẹ và các em trước ngày hy sinh.  

           Trong thư chị viết: "... Mẹ ơi, ở đây vui lắm mẹ ạ, ban đêm chúng nó thắp đèn để chúng con làm đường, còn ban ngày chúng mang bom giết cá để chúng con cải thiện. Bom đạn của chúng có thể làm rung chuyển cả núi rừng nhưng không thể làm rung chuyển những trái tim của chúng con.

        ... Trưa nay, hàng chục máy bay giặc kéo đến trút bom lên Ngã ba Đồng Lộc. Với yêu cầu nhanh chóng thông đường, mặc dù trời còn rất sớm nhưng tất cả chúng con đều xông lên mặt đường để kịp thời cứu chữa. Trong thời gian chúng con làm, máy bay giặc có đến trinh sát, chúng tưởng đâu là đường sá đã bị tan nát vì cơn mưa bom của chúng. Nhưng chúng có mắt như mù, chính lúc đó là lúc đoạn đường được nối bằng cả tâm hồn và trí lực của chúng con. Trời xẩm tối, những chiếc xe mang nặng tình hậu phương lại lăn bánh trên đường ra tiền tuyến. Chúng con vui sướng vẫy chào những chiến sỹ lái xe anh dũng”. 

         Xen lẫn trong những kỷ vật của các chị là những câu chuyện tình sắt son giữa nữ tiểu đội trưởng Võ Thị Tần và một chàng trai cùng quê. Trước khi anh lên đường nhập ngũ, họ hẹn thề ngày thống nhất nên duyên vợ chồng. Nhưng lời hẹn ấy không bao giờ thành hiện thực. Lúc anh trở về thì hay tin người yêu đã hy sinh. Lọn tóc thề và chiếc lược là 2 kỷ vật của họ được chàng trai cất giữ suốt nhiều năm trước khi trao lại cho bảo tàng. Với anh đó là những kỷ vật vô giá... 

         Nhiều nhất là những kỷ vật của chị Trần Thị Hường. Chị Hường là con của một liệt sĩ chống Pháp. Cha chị là vệ quốc quân hy sinh năm 1953 ở mặt trận. Khi ông hy sinh, Hường mới 4 tuổi, mẹ Hường đang có mang em Lý. Năm Hường tròn 5 tuổi thì mẹ đi bước nữa. Hai chị em ở với bà ngoại và cậu mợ tại thị xã Hà Tĩnh (nay là thành phố Hà Tĩnh). Tuy sống thiếu tình cảm bố mẹ nhưng được bà và cậu mợ thương yêu rất mực nên tính tình của Hường vẫn hồn nhiên vui vẻ. Chị có giọng hát hay và lại hay hát. Hường được mệnh danh là “chim sơn ca” của tiểu đội và của cả C522. 

           Phần lớn những kỷ vật của chị Hường được người cậu cất giữ lại. Trong đó chiếc vali là kỷ vật được ông trân trọng như bảo bối. Người cậu của chị Hường là ông Trần Hữu Tịch, vốn là một thầy giáo nên những kỷ vật của cháu gái ông cất giữ rất cẩn thận. Khi cán bộ bảo tàng đến vận động xin lại kỷ vật của chị Hường, ông Tịch không đồng ý bởi đây là kỷ vật sót lại của người cháu ông rất mực thương yêu. Đến lần thứ 4 ông mới đồng ý để bảo tàng cất giữ những báu vật này. Ngoài chiếc vali, bảo tàng còn lưu giữ học bạ, sổ đoàn viên, sổ hát... của chị.

          Ngoài ra, một số kỷ vật khác như chiếc đồng hồ của chị Võ Thị Hà, chiếc áo của chị Võ Thị Hợi... đều được cán bộ bảo tàng Ngã ba Đồng Lộc cất công tìm đến nhà người thân để tìm hiểu và xin lại. 

          Tại bảo tàng cũng lưu giữ 3 đôi dép cao su được tìm thấy tại hố bom các chị hy sinh vào năm 2000, khi Ban quản lý được phê duyệt dự án mở rộng khu mộ, cho khôi phục lại. 

          "Hiện nay, số kỷ vật này vẫn chưa thể trọn vẹn cả 10 chị. Bảo tàng khu di tích vẫn đang tiếp tục tìm kiếm những kỷ vật của các chị qua bạn bè, đồng đội và gia đình... Đây là những kỷ vật quốc gia vô cùng quý giá để giáo dục truyền thống yêu nước cho thế trẻ".

       Tại bảo tàng còn cất giữ hơn 1.000 hiện vật của thanh niên xung phong tại Ngã ba Đồng Lộc trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước. 10 cô gái TNXP của tiểu đội 4-C522 đã như hàng trăm, hàng ngàn cô gái, chàng trai khắp mọi miền Tổ quốc cùng tụ họp về đây, làm nên huyền thoại Đồng Lộc. Các chị mãi là những bông hoa bất tử nơi Ngã ba Đồng Lộc thiêng liêng, anh hùng.

Theo Báo Điện tử Dân Trí

Chuyên mục tin: