VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM

1. Khái niệm vệ sinh an toàn thực phẩm
Vệ sinh an toàn thực phẩm là mọi biện pháp, mọi nỗ lực nhằm đảm bảo cho thực phẩm ăn vào không gây hại cho sức khoẻ của người tiêu dùng. 
Mục đích của công tác vệ sinh an toàn thực phẩm là nhằm ngăn ngừa không để xảy ra các vụ ngộ độc thực phẩm cấp tính hoặc nhiễm độc tích luỹ do thức ăn bị ô nhiễm.
 2. Một số nguyên nhân gây ô nhiễm thực phẩm
- Thực phẩm từ động vật có bệnh hoặc từ các loại thuỷ sản sống ở nguồn nước bị nhiễm bẩn và độc hại.
- Các loại rau quả bị bón nhiều phân hoá học hoặc thu hái khi vừa phun thuốc trừ sâu, thuốc kích thích sinh trưởng, tưới phân tươi, nước thải bẩn.
- Sử dụng các chất bảo quản, phụ gia thực phẩm không cho phép hoặc quá liều lượng quy định.
- Dụng cụ sành sứ, sắt tráng men, nhựa tái sinh… bị nhiễm chì hoặc các chất độc hoá học khác để chứa đựng thực phẩm.
- Để thực phẩm ẩm mốc, hôi thiu.
- Để thực phẩm tiếp xúc trực tiếp hoặc gần nơi ô nhiễm.
- Để thức ăn qua đêm hoặc quá 3 giờ ở nhiệt độ thường, không che đậy bụi bẩn, thức ăn bị các loại côn trùng gặm nhấm…
- Người chế biến thực phẩm, chuẩn bị thức ăn, đồ uống đang bị các bệnh truyền nhiễm.
- Các lí do dẫn đến ô nhiễm thực phẩm nêu trên đều có thể phòng tránh được nếu chúng ta biết thực hành vệ sinh an toàn thực phẩm tốt.
3. Hướng dẫn vệ sinh an toàn thực phẩm
a) Khâu sản suất, kinh doanh
- Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm tươi, sống phải bảo đảm nơi nuôi, trồng, buôn bán thực phẩm không bị ô nhiễm bởi môi trường xung quang và phải cách biệt với khu vực có khả năng gây ô nhiễm môi trường, gây nhiễm bẩn thực phẩm.
- Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm tươi, sống phải thực hiện các biện pháp xử lý chất thải theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.
- Việc sử dụng phân bón, thức ăn chăn nuôi, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú ý, chất bảo quản thực phẩm, chất kích thích tăng trưởng, chất tăng trọng, chất phát dục và các chất khác có liên quan đến vệ sinh an toàn thực phẩm phải theo đúng quy định của pháp luật.
- Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm tươi, sống có trách nhiệm:
 + Bảo đảm thực phẩm do mình sản xuất, kinh doanh không bị ô nhiễm, được bảo quản ở nơi sạch sẽ, cách ly với nơi bảo quản hoá chất, đặc biệt là hoá chất độc hại và các nguồn gây bệnh khác;
      + Chịu trách nhiệm về xuất xứ thực phẩm do mình sản xuất, kinh doanh.
    b)Khâu chế biến, bảo quản
       *  Chọn thực phẩm đảm bảo vệ sinh, an toàn.
+ Chọn các loại rau hoa quả tươi, giữ nguyên trạng thái tự nhiên, không bị dập nát, không được có màu sắc và mùi vị lạ.
+ Các thực phẩm đóng hộp, đóng gói sẵn phải có nhãn ghi đầy đủ nội dung: tên sản phẩm, trọng lượng, các thành phần chính, cách bảo quản, nơi sản xuất và chế biến, thời gian sử dụng.
+ Không sử dụng các thực phẩm khô bị ẩm mốc, hoá học đóng gói không có nhãn hoặc gói bằng giấy bán lẻ ở chợ.
+ Không sử dụng các chất bảo quản, phẩm màu, đường hoá học…
*  Dùng nước sạch, an toàn để chế biến thức ăn, đồ uống và rửa dụng cụ.
+ Sử dụng nước máy, nước giếng, nước mưa… đã qua xử lí và lắng lọc. Nước phải trong, không màu, không mùi, không vị lạ.
+ Dụng cụ chứa nước phải bảo đảm sạch, không thôi các chất gây độc như kim loại, phụ gia, mùi, màu vào nước, có nắp đậy kín.
  + Bình đựng nước uống phải bằng vật liệu chuyên dùng chứa đựng thực phẩm theo quy định của ngành y tế, rửa sạch hàng ngày và tráng lại bằng nước sôi. Tuyệt đối không thò cốc chén vào múc nước hoặc uống trực tiếp vào bình đựng nước.
*  Sử dụng các đồ dùng nấu nướng và ăn uống sạch sẽ
+ Sử dụng các dụng cụ nấu nướng, ăn uống sạch và bằng vật liệu thích hợp. Cẩn thận với các đồ thuỷ tinh, pha lê, sành sứ, sắt tráng men, màu sắc sặc sỡ… vì chúng có thể thôi kim loại nặng gây độc như chì.
+ Không để các dụng cụ bẩn qua đêm.
+ Bát đĩa phải được rửa sạch ngay sau khi ăn xong và úp vào giá khô ráo
* Chuẩn bị thực phẩm sạch sẽ và nấu chín kỹ
+ Lựa chọn phần thực phẩm ăn được, loại bỏ các vật lạ lẫn vào thực phẩm như: sạn, mảnh kim loại, thuỷ tinh, lông tóc.
+ Rau quả phải rửa kĩ dưới vòi nước chảy hoặc thay nước rửa 3- 4 lần, các loại quả cần gọt sạch vỏ.
+ Các loại thực phẩm đông lạnh phải làm tan giá hoàn toàn và rửa sạch trước khi chế biến.
+ Có nhiều loại thực phẩm tươi sống như thịt cá, trứng dễ bị ô nhiễm bởi vi sinh vật gây bệnh. Nếu chín kỹ sẽ tiêu diệt được các mầm gây bệnh nhưng thực phẩm phải đạt nhiệt độ sôi đồng đều, tuỳ theo từng loại thực phẩm mà thời gian đun nấu khác nhau
      *  Bảo quản cẩn thận thức ăn đã nấu chín và đun lại trước khi ăn.
+ Nếu chuẩn bị thức ăn trước hoặc phải chờ đợi sau hơn 3 tiếng thì phải luôn giữ nóng ở nhiệt độ 60oC trở lên hoặc bảo quản lạnh trong điều kiện từ 10oC trở xuống. Đối với thức ăn của trẻ dưới 1 tuổi thì phải cho ăn ngay khi vừa nguội mà không áp dụng điều kiện bảo quản này.
+ Không đưa quá nhiều thức ăn còn ấm hoặc đang nóng vào tủ lạnh.
+ Phải đun lại thức ăn chín ở nhiệt độ sôi ngay trước khi ăn vì quá trình giữ lạnh cũng chỉ làm hạn chế sự phát triển mà không tiêu diệt được vi khuẩn.
+ Không để lẫn thực phẩm sống với thức ăn chín: thức ăn an toàn và vệ sinh có thể bị ô nhiễm khi tiếp xúc với thực phẩm sống và thức ăn chín cũng có thể bị ô nhiễm qua tiếp xúc gián tiếp với thực phẩm như trong trường hợp dùng dao thớt mổ cá, gà sống chưa được rửa sạch để thái thịt chín.
b) Vệ sinh ăn uống
*  Ăn ngay khi thức ăn vừa nấu chín xong
+ Thức ăn chín để nguội ở nhiệt độ bình thường vi khuẩn dễ xâm nhập và phát triển. Thời gian để càng lâu, vi khuẩn phát triển càng nhiều. Để đảm bảo an toàn nên ăn khi thức ăn còn nóng, vừa nấu chín xong.
+ Đối với các thực phẩm không cần nấu chín như: chuối, cam, dưa và các loại quả khác thì cần ăn ngay khi vừa bóc vỏ hay cắt ra.
*  Giữ vệ sinh cá nhân 
+ Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch trước khi ăn, khi chế biến hoặc tiếp xúc với thức ăn; sau khi đi vệ sinh, và sau khi tiếp xúc với thực phẩm tươi sống, vật nuôi trong nhà, đồ vật gây bẩn
+ Giữ móng tay ngắn và sạch sẽ. Nếu có vết thương ở tay thì phải băng kín bằng vật liệu không thấm nước.
+ Không chế biến thực phẩm hoặc phục vụ ăn uống khi đang bị đau bụng, sốt, nôn, nhiễm trùng ngoài da hoặc các bệnh lây truyền.
* Giữ gìn vệ sinh nơi ăn uống và nơi chế biến thực phẩm 
+ Khu vực chế biến thực phẩm phải không có nước đọng, xa các khu gây khói, bụi bẩn, nhà vệ sinh hoặc khu chăn nuôi gia súc, rác thải ô nhiễm môi trường. Tất cả các bề mặt để chuẩn bị, chế biến thực phẩm nên có màu sáng, dễ cọ rửa, vệ sinh ngay sau mỗi lần sử dụng và luôn giữ khô ráo sạch sẽ.
+ Không được để các nước tiệt trùng, tẩy uế gắn vào gây ô nhiễm thực phẩm.
+ Phải đủ nước sạch sử dụng chế biến thực phẩm và vệ sinh khu ăn uống, chế biến. 
+ Đề phòng sự xâm nhập của gián, chuột và các động vật khác ở nơi ăn uống và chế biến thực phẩm.
c) Phòng ngừa và xử lý kịp thời ngộ độc thực phẩm
- Khi phát hiện hoặc nghi ngờ bị ngộ độc thực phẩm, phải đình chỉ việc sử dụng và giữ toàn bộ thức ăn đó lại để xác minh.
- Phải vệ sinh tẩy uế khu vực có chất nôn, phân, nước tiểu của người bị ngộ độc.
- Thu hồi toàn bộ các thức ăn đã gây ngộ độc để huỷ bỏ.
- Thực hiện các biện pháp diệt ruồi, nhặng, gián, chuột…
        - Thực hiện vệ sinh an toàn thực phẩm là hành động thiết thực giữ gìn sức khỏe cho bản thân, gia đình và xã hội. Nếu phát hiện thấy nguồn nước, thực phẩm có màu sắc, mùi vị khác thường hoặc mọi hành vi gian dối trong chế biến thực phẩm của người kinh doanh phải ngừng sử dụng và báo ngay cho cơ quan y tế để có biện pháp xử lý kịp thời; Luôn nêu cao ý thức đề phòng ngộ độc thực phẩm là quyền lợi và trách nhiệm của mọi người.
 
                                                                                      Ban GĐXH
 

Chuyên mục tin: