Chăm sóc sức khỏe phụ nữ cao tuổi

     

 (Mô hình thu hút hội viên phụ nữ cao tuổi của Hội LHPN xã Cao thượng huyện Tân Yên)

            Ở người cao tuổi (NCT), hệ tiêu hóa bắt đầu suy giảm hiệu suất hoạt động, thị lực giảm, răng yếu, mũi kém nhạy, tuyến nước bọt tiết ít, khiến NCT cảm thấy ăn không ngon miệng, làm ảnh hưởng đến nhu cầu dinh dưỡng của tuổi già. Bên cạnh đó, nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, đái tháo đường, máu nhiễm mỡ... rất cao, vì thế ngoài việc duy trì cơ thể khỏe mạnh, một chế độ dinh dưỡng hợp lý, khoa học sẽ giúp nâng cao sức khỏe, kéo dài tuổi thọ đáng kể.

Với người già, cần chia thức ăn thành nhiều bữa nhỏ, ăn chậm, nhai kỹ thức ăn. Nên tăng các thức ăn có nguồn gốc thực vật (vừng, lạc, đậu đỗ, rau xanh và quả chín), giảm lượng thịt và thay bằng cá. Chế biến các món hấp, luộc thay thế các món rán, nướng.

Thường xuyên thay đổi thực đơn, tránh đơn điệu, chú ý các món ăn mềm, thái nhỏ hầm kỹ, các món canh chất lượng dễ tiêu. Không ăn quá no, nhất là vào buổi tối, vì khi nằm, dạ dày căng to sẽ đẩy cơ hoành lên chèn ép cản trở hoạt động của tim.

Sau khi ăn xong, nên ngồi hoặc đi lại nhẹ nhàng trong vòng 30 phút nhằm giúp dạ dày nhào trộn tiêu hóa thức ăn để chuyển xuống ruột non dễ dàng hơn.

Trứng là thực phẩm có nhiều cholesterol không tốt cho bệnh tim mạch, tăng huyết áp nhưng trong trứng cũng có lecithin giúp chuyển hóa cholesterol. Vì vậy, để dung hòa, mỗi tuần người cao tuổi nên ăn 3 quả trứng.

Thêm mỡ, giảm đường

Nếu không bị béo phì, không mắc bệnh tim mạch, mỡ máu không cao thì NCT cần bổ sung mỡ hằng ngày. Theo các chuyên gia dinh dưõng, với người Việt Nam, năng lượng do chất béo cung cấp nên đạt từ 20% tổng số năng lượng khẩu phần. Điều đó có nghĩa là hiện nay, bữa ăn của chúng ta còn thiếu chất béo, nhất là ở nhiều vùng nông thôn, do đó không nên quá đề cao dầu thực vật mà bỏ quên mỡ động vật.

Đối với NCT, ăn nhiều đường không tốt cho sức khỏe vì sẽ tăng nguy cơ mắc bệnh béo phì, đái tháo đường, tim mạch... Việc ăn bao nhiêu đường bột là vừa thì còn phụ thuộc vào nhu cầu năng lượng của mỗi người (tình trạng gầy béo, hoạt động thể lực nhiều hay ít...) nhưng với NCT nói chung, nên giảm lượng đường, bột trong khẩu phần.

Bớt muối

Chế độ ăn hợp lý có tác động làm giảm huyết áp và phòng xơ vữa động mạch. Vì thế, NCT chỉ nên ăn lượng muối dưới 4-5g/ngày. Theo một số nghiên cứu dịch tễ học cho thấy ở các quần thể dân cư có tập quán ăn mặn thì tỉ lệ người bị tăng huyết áp cao hơn hẳn so với các quần thể dân cư có tập quán ăn nhạt hơn.

Ngoài ra cần bổ sung chế độ ăn giàu kali. Kali có nhiều trong các loại rau, hoa quả như rau dền, dưa chuột, bắp cải, súp lơ, su hào, xà lách, đậu cô ve, giá đỗ, cải soong, cà chua, cà rốt, cam, chanh, chuối, mận, mơ, dưa hấu...

Sau đây là 10 nhóm thực phẩm người cao tuổi nên hạn chế ăn:

1. Thực phẩm chiên quá kỹ

Do tuổi cao, hệ thống tiêu hóa trở nên suy yếu nên thực phẩm chiên triệt để, quá kỹ rất khó tiêu hóa. Ngoài ra, đây còn là nhóm thực phẩm giàu năng lượng, có thể gây tích mỡ, béo phì. Theo nhiều nghiên cứu cho thấy, khi tuổi cao quá trình chuyển hóa giảm mạnh nên những loại thực phẩm giàu năng lượng khó tiêu, gây ảnh hưởng đến sức khỏe của não, quá trình phát triển xương và làm tăng rủi ro mắc các loại bệnh có nguồn gốc từ thực phẩm, đặc biệt là bệnh ung thư, đái tháo đường.

2. Thực phẩm nướng

Theo năm tháng, khi tuổi cao sức khỏe hệ thống miễn dịch bắt đầu suy giảm nên dùng thịt nướng sẽ khó tiêu, nhất là nướng trực tiếp trên ngọn lửa dễ gây ra các chất gây ung thư, nhất là nhóm người có tiền sử, sức khỏe yếu ăn vào có thể tăng bệnh.

3. Nhóm thực phẩm chế biến quá kỹ

Không chỉ có nhóm người cao niên mà ngay cả nhóm người khác, thực phẩm chế biến quá kỹ cũng không có lợi mặc dù có thể ngon mắt, ngon miệng. Đơn giản, do chế biến quá kỹ nên giảm hàm lượng vitamin, dưỡng chất, chất xơ và nếu ăn dài kỳ sẽ phát sinh những căn bệnh liên quan đến đường ruột và hệ tiêu hóa.

4. Đậu nành

Nhiều người cho rằng đậu nành tốt cho nhóm người già, tuy nhiên nếu ăn quá nhiều và thường xuyên cũng có thể gây bất lợi, làm suy giảm sức khỏe động mạch và tĩnh mạch, thủ phạm gây suy tim.

5. Đồ uống nhiều đá

Đồ uống nhiều đá, kể cả rượu bia được xem là không có gây lợi cho sức khỏe người cao tuổi, bởi nó làm chậm quá trình sản xuất enzyme dạ dày, làm tăng các loại bệnh về đường tiêu hóa, nhất là khi đá không đảm bảo vệ sinh, dài kỳ sẽ trở thành gánh nặng cho đường ruột.

6. Nhóm đồ ngọt

Theo nghiên cứu của ĐH Y khoa Harvard, Mỹ thì đường chỉ đánh lừa cảm giác của con người, dễ nghiện và nếu lạm dụng dễ gây bệnh tích mỡ, béo phì và suy giảm xương ở người cao tuổi.

7. Nội tạng động vật

Nội tạng động vật nếu lạm dụng sẽ gây bệnh cao huyết áp, bệnh gút, bệnh mỡ máu (cholesterol) cao, bệnh tim mạch và đái tháo đường.

8. Tiết động vật

Kể cả tiết chín lẫn tiết sống là nhóm thực phẩm nhóm người cao tuổi nên hạn chế, nếu ăn nhiều, ăn thường xuyên (trên 2 bữa/tuần) có thể làm tăng bệnh mỡ máu, bệnh tim mạch. Riêng tiết sống, như tiết canh hoặc uống tiết sống, tiết pha rượu cũng không có lợi cho sức khỏe người già vì nó làm tăng nguy cơ gây ngộ độc, nhiễm virút và tăng bệnh cao huyết áp.

9. Thực phẩm đồ uống hết hạn sử dụng

Nói chung, những loại thực phẩm chế biến sẵn, đóng gói thường có hàm lượng đạm thấp, trong khi đó lại nhiều đường, mỡ, muối nên không có lợi cho sức khỏe người cao niên. Khi sử dụng nên đọc kỹ nhãn mác để tránh ăn phải thực phẩm đã hết hạn hoặc không đảm bảo chất lượng.

10. Đồ uống sôđa

Trong số những loại đồ uống thì nhóm nước giải khát sôđa được xem là bất lợi nhất. Nó không chỉ nghèo về dưỡng chất mà còn có chứa nhiều phụ gia xấu cho sức khỏe như các loại hóa chất tăng độ thơm, màu sắc và độ sủi bọt… Tất cả những hợp chất này đều đánh lừa cảm giác con người, trong khi đó lại chứa nhiều chất làm ngọt nhân tạo, dùng lâu ngày dễ sinh bệnh, đặc biệt là bệnh đái tháo đường, tim mạch, thậm chí cả ung thư vì chứa nhiều hợp chất hợp gây ung (carcinogen) nguy hiểm.

              Ban Tuyên giáo (tổng hợp)

Nguồn: Sức Khỏe Đời Sống

Chuyên mục tin: